Bón phân cho địa lan: bón gì, bón lúc nào và lúc nào phải dừng

Vì sao bón phân cho địa lan phải chia theo mùa?

Ở nhiều dòng địa lan đại hoa, nuôi mầm mới và chuẩn bị hoa là những giai đoạn cần phân biệt. Orchid Society of Great Britain cũng lưu ý các nhóm Cymbidium không cùng một chu kỳ hoa. Vì thế, lịch theo tháng chỉ có ý nghĩa khi khớp dòng cây và khí hậu.

Đạm hỗ trợ phần thân lá. Cấp đạm lúc cây đang nuôi giả hành thì hợp, nhưng tiếp tục bón đạm cao khi giả hành đã trưởng thành có thể bất lợi cho việc ra hoa. Hội Hoa lan Mỹ khuyên tránh phân đạm cao từ giữa tháng 8 tới đầu xuân trong lịch trồng vùng ôn hòa của họ.

Đủ phân vẫn chưa bảo đảm cây có ngồng. Hãy kiểm cả sáng, rễ, độ trưởng thành của giả hành và yêu cầu nhiệt độ đêm trong bài địa lan có nở lại năm sau không; tăng phân không sửa được mọi nguyên nhân.

Bón phân cho địa lan thế nào trong mùa sinh trưởng?

Hội Hoa lan Mỹ mô tả Cymbidium là nhóm cần dinh dưỡng tương đối đều trong giai đoạn tăng trưởng. Điều đó không có nghĩa cứ tăng nồng độ là tốt: loại phân, độ giữ muối của giá thể, nhiệt độ và tốc độ cây lớn vẫn quyết định liều phù hợp.

RHS đưa ví dụ phân lỏng nửa nồng độ trong chương trình chăm Cymbidium. Với sản phẩm bạn đang có, ưu tiên chỉ dẫn riêng cho lan và tính cả phân tan chậm còn trong chậu. Bầu đang khô hoặc rễ có vấn đề cần được xử lý trước khi bón.

Nếu sản phẩm ghi một liều riêng cho Cymbidium thì ưu tiên nhãn của chính sản phẩm. Đừng ghép nồng độ của một loại phân với tần suất của một loại khác, vì tổng lượng muối cây nhận có thể tăng gấp nhiều lần mà mắt thường không nhận ra.

Khi nào phải đổi sang phân ít đạm?

Với nhóm lai đại hoa có chu kỳ đêm mát, mốc giữa tháng 8 của AOS cần được hiểu trong khí hậu nguồn hướng dẫn. Tại Việt Nam, hãy đối chiếu giống, độ trưởng thành của giả hành và lịch nuôi của nơi bán trước khi đổi chương trình đạm cao.

Các nguồn đưa ra chương trình bón khác nhau theo điều kiện trồng. Không chọn một tỷ lệ NPK như lời bảo đảm bật ngồng; nếu chưa biết dòng cây, hãy hỏi lịch nuôi của nơi bán và bắt đầu từ nhãn sản phẩm.

Cây đang nở và mùa lạnh thì còn bón nữa không?

Khi nhiệt độ thấp và cây chậm lớn, thường cần giảm phân. Nếu cây vẫn ra mầm và rễ khỏe, có thể còn cần dinh dưỡng; đừng dừng chỉ vì đang có hoa hoặc một mùa đã tới.

Phân dư có thể làm tăng muối quanh rễ. Đầu rễ hỏng hoặc mép lá cháy là lý do kiểm lại lịch bón, nguồn nước và độ thoát của bầu; các dấu hiệu này chưa đủ để xác định riêng cháy phân.

Sau khi cắt cán hoa thì quay lại nhịp bình thường, tính từ lúc cây bắt đầu nhú lứa mầm mới ở gốc. Cách chăm chậu trong giai đoạn này nằm ở bài chăm địa lan sau khi hoa tàn.

Phân tan chậm và phân rắc mặt chậu có dùng được không?

Phân tan chậm tiện cho người bận nhưng tốc độ nhả thay đổi theo nhiệt độ và độ ẩm. Dùng đúng liều trên nhãn theo thể tích chậu, đặt hạt cách phần rễ non nhìn thấy và không bổ sung thêm phân nước nếu chưa tính tổng lượng dinh dưỡng.

AOS cảnh báo một công thức phân bột rắc mặt dùng cho hỗn hợp gần đất có thể làm cháy rễ trong giá thể vỏ thông. Vì vậy, đừng chuyển công thức đó sang loại giá thể khác. Hướng chọn vật liệu nằm ở bài đất trồng địa lan.

Sau khi thay chậu, chỉ bón khi rễ không bị tổn thương nặng và cây bắt đầu hoạt động trở lại. Giá thể vỏ thông ít dinh dưỡng sẵn, nhưng một bộ rễ vừa hỏng không chịu được dung dịch phân đậm.

Bón đậm hơn thì hoa có nhiều hơn không?

Bón đậm hơn làm tăng lượng muối đưa vào chậu, còn số ngồng vẫn phụ thuộc nhiều điều kiện. Bốn việc dưới đây giúp tránh tăng phân khi cây chưa cần:

• Không dùng màu lá để tự quyết tăng hoặc giảm đạm. Kiểm mức sáng, bộ rễ và lượng phân đã có trước khi đổi chương trình.
• Không bón ngay bằng mọi giá sau khi thay chậu. Giá thể mới ít dinh dưỡng, nhưng rễ bị cắt hoặc dập cần hồi trước khi nhận phân trở lại.
• Chỉ chuyển chương trình khi đã xác định giai đoạn và dòng cây; một tháng trên lịch không cho biết mọi chậu đang cần phân kích hoa.
• Tưới ẩm trước rồi mới tưới phân. Rễ đang khô mà gặp dung dịch đậm là chỗ cháy rễ hay xảy ra nhất.

Năm câu hỏi khác hay gặp khi bón phân cho địa lan

Địa lan bón phân gì là dễ nhất cho người mới?

Chọn phân dành cho lan có nhãn rõ về liều và tần suất. Nếu chậu đã có phân tan chậm hoặc mới mua chưa biết lịch bón, hỏi lại trước khi thêm phân nước. Theo dõi mầm, rễ và độ ẩm để điều chỉnh theo sức cây.

Có dùng phân bón lá cho địa lan được không?

Chỉ dùng nếu nhãn sản phẩm cho phép phun lá. Phun đúng nồng độ, lúc thoáng mát, tránh làm ướt hoa và không xem phun lá là cách thay hoàn toàn cho dinh dưỡng qua rễ.

Bón phân hữu cơ như phân bò, phân trùn quế được không?

Nên chọn sản phẩm đã xử lý, có thành phần và liều dùng rõ. Phân tự ủ khó biết nồng độ muối và mức độ hoai; còn vật liệu khô rắc vào giá thể thô có thể rơi xuống đáy, giữ ẩm cục bộ hoặc làm rễ bị mặn.

Cây bị cháy rễ vì phân thì cứu thế nào?

Tạm dừng phân và kiểm xem bầu có thoát nước được không. Với rễ đã bị tổn thương do bón quá mức, AOS hướng dẫn loại giá thể cũ và rửa muối khỏi rễ bằng nước sạch. Cách xử cần theo mức hỏng thực tế; không tưới xả liên tục vào một chậu đang bí. Xem thêm cách đánh giá cây chậu nghi cháy phân.

Vườn bón phân gì cho địa lan?

Mỗi vườn chạy một chương trình riêng theo giá thể và khí hậu chỗ mình, nên câu này phải hỏi đúng nơi bán cây cho bạn. Cây quen nếp nào thì về nhà nên giữ gần giống nếp đó, ít nhất trong mùa đầu.

Cả cụm bài về cây chậu của vườn nằm trong cẩm nang chăm cây chậu.