Chọn chậu, chọn chỗ đặt cho cẩm tú cầu

Chậu thế nào là hợp với cẩm tú cầu?

Bộ rễ cẩm tú cầu ưa ẩm đều nhưng sợ úng, nên một cái chậu hợp phải làm được hai việc ngược nhau: giữ ẩm cho rễ và xả hết nước thừa. Muốn vậy, chậu cần lỗ thoát nước rộng ở đáy, thành chậu không quá mỏng để đất đỡ hầm khi nắng chiếu, và lòng chậu đủ sâu cho rễ phát triển.

Khi mua chậu, lật đáy xem trước tiên. Nhiều lỗ thoát phân bố đều giúp nước rời chậu dễ hơn; chậu chỉ có lỗ li ti kiểu trang trí hoặc giữ một khoang nước kín bên dưới dễ gây úng ngầm. Illinois Extension cũng lưu ý lỗ thoát là phần bắt buộc và lớp sỏi dưới đáy không làm đất thoát nước tốt hơn.

Chất liệu chậu: nhựa, đất nung, sứ hay xi măng?

Không có chất liệu nào đúng tuyệt đối, mỗi loại hợp một kiểu dùng. Chọn theo chỗ bạn định đặt cây:

• Chậu nhựa: nhẹ, giữ ẩm tốt, dễ khoan thêm lỗ thoát, giá mềm. Vườn giao cây trong chậu nhựa mềm vì đi đường xa an toàn cho bầu rễ. Nhược điểm là kém sang khi đặt phòng khách, và nhựa mỏng ngoài nắng lâu sẽ giòn.
• Đất nung: thoáng khí nhất, khó úng nhất, hợp người hay lỡ tay tưới nhiều. Bù lại đất mau khô, mùa nóng có khi phải tưới gấp đôi, và chậu nặng, dễ mẻ.
• Sứ tráng men: đẹp, giữ ẩm tốt, nhưng thường ít lỗ thoát và kín hơi. Cách dùng an toàn là giữ cây trong chậu nhựa rồi lồng vào chậu sứ làm lớp áo ngoài.
• Xi măng đá mài: bền, đứng vững chỗ gió lớn như sân thượng, giữ nhiệt chậm. Rất nặng, nên chọn chỗ đặt cố định trước rồi mới vào cây.

Về màu chậu, màu sáng hoặc trung tính đỡ hấp nhiệt hơn màu sẫm nếu chậu phơi ngoài nắng. Cẩm tú cầu của vườn về mặc định trồng chậu đen, nên nếu đặt chỗ nắng chiếu thành chậu buổi chiều, lồng thêm một lớp chậu sáng màu bên ngoài là cây mát rễ hơn hẳn.

Chọn cỡ chậu theo cỡ cây thế nào?

Illinois Extension về cỡ chậu khuyên chọn chậu đủ rộng và sâu để cây không bị ép, đồng thời lưu ý chậu quá lớn có thể giữ giá thể ướt lâu hơn. Vì vậy, hãy đo bầu và kiểm rễ trước khi chọn cỡ; khoảng tăng chậu cần xét theo từng cây, giá thể và khả năng giữ ẩm.

Rễ bó quanh bầu hoặc giá thể khô quá nhanh là lý do để kiểm nhu cầu sang chậu. Một rễ ló ra lỗ thoát, đứng riêng lẻ, chưa đủ để quyết định. Cân cả kích thước bầu, độ vững của chậu và nhịp tưới; các bước thao tác nằm trong cách trồng cẩm tú cầu trong chậu.

Vị trí đặt cẩm tú cầu ở nhà phố: ban công, hiên hay sân thượng?

Nắng quyết định lượng hoa, còn nước quyết định lá có cháy hay không. Giống nhiệt đới vườn đang trồng đứng được nắng cả ngày nếu tưới đủ hai lần, riêng vùng đồng bằng nắng nóng thì nên che bớt khoảng trưa. Soi từng vị trí quen thuộc của nhà phố:

• Ban công: hướng nào cũng trồng được, khác nhau ở nhịp tưới và chuyện che nắng trưa. Chi tiết từng hướng nằm ở bài cẩm tú cầu trồng ban công.
• Hiên có mái: ổn nếu hiên quay hướng có nắng sáng. Hiên tối quanh năm thì cây sống nhưng vống và thưa hoa.
• Sân thượng: trồng được, và đây là chỗ cây cho nhiều hoa nhất nhờ nắng thoáng. Bù lại chậu khô rất nhanh, nên phải tưới đủ hai cữ mỗi ngày; thiếu nước đúng giờ nắng gắt mới là thứ làm cháy lá.
• Trong nhà: chỉ nên đặt tạm vài ngày lúc hoa nở rộ để ngắm, sau đó đưa cây ra lại chỗ có nắng. Cẩm tú cầu không phải cây nội thất lâu dài.

Những chỗ nên tránh đặt chậu

Có mấy vị trí nhìn tiện nhưng làm cây xuống sức âm thầm, vườn hay dặn khách tránh ngay từ đầu:

• Sát tường tôn, tường kính hướng nắng: nhiệt hắt ngược nướng lá vào buổi chiều dù cây không phơi nắng trực tiếp.
• Dưới luồng thổi của cục nóng máy lạnh: gió nóng khô liên tục rút ẩm lá nhanh hơn rễ bù kịp.
• Chỗ hứng mưa xối từ mái: dòng nước mạnh dập hoa, xói đất, chậu úng sau mỗi trận mưa.
• Lối đi chật va quẹt thường xuyên: cành cẩm tú cầu giòn, va chạm gãy cành nhiều hơn bạn nghĩ.

Câu hỏi nhanh về chậu và chỗ đặt

Ba thắc mắc khách nhắn Zalo cho vườn nhiều nhất khi chuẩn bị đón cây về:

Chậu không có lỗ thoát nước có trồng được không?

Không nên trồng trực tiếp. Nếu thích dáng chậu đó, giữ cây trong chậu nhựa có lỗ thoát rồi lồng vào trong, kê vài viên sỏi dưới đáy cho hai lớp chậu không dính sát. Sau mỗi lần tưới, nghiêng đổ nước đọng trong chậu ngoài.

Có cần kê chậu lên cao khỏi mặt sàn không?

Nên kê. Đôn chậu hoặc vài viên gạch giúp lỗ thoát nước không bị bịt, sàn không đọng ố, và kiến ít làm tổ dưới đáy chậu. Sân thượng lát gạch nóng thì lớp kê còn cách nhiệt cho đáy chậu.

Dùng lại chậu cũ từng trồng cây khác được không?

Được. Chà sạch đất cũ, rửa kỹ và khử trùng nếu cây trước từng bị bệnh; dùng giá thể mới sạch thay vì trồng thẳng vào phần đất cũ đã nén lâu ngày.

Đọc tiếp: cách trồng cẩm tú cầu trong chậu, cách chăm cẩm tú cầu chậu và trồng cẩm tú cầu ở vùng nóng.

Chọn được chậu và chỗ đặt rồi, phần tưới và bón nằm ở các bài khác trong cẩm nang trồng cẩm tú cầu trong chậu.